Kıdem ve İhbar Tazminatı Muhasebe Kaydı

Kıdem ve ihbar tazminatı ödendiğinde kayıt şöyle yapılır: tazminatın brüt tutarı gider hesabına (genelde 770 Genel Yönetim Giderleri) borç yazılır. Çalışanın eline geçecek net tutar 335 Personele Borçlar'a, kesilen vergiler 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar'a alacak yazılır.

Daha önce kıdem tazminatı karşılığı ayrılmışsa gider hesabı yerine önce 372 veya 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı kapatılır.

Kaydın kendisi kısa. Zor olan kısım öncesi: tutarı doğru hesaplamak, hangi verginin kesileceğini bilmek ve karşılığı vergi tarafında doğru göstermek. Aşağıda bunları sırayla anlattık, sonra 6 yıl 10 ay çalışmış bir personelin çıkışını baştan sona rakamlarla kaydettik.

Kıdem ve ihbar tazminatı hangi hesaba yazılır?

Karşılık ayrılmamışsa iki tazminat da çalışanın ücretinin yazıldığı hesaba borç kaydedilir. İdari personelde bu 770, satış personelinde 760, üretimde çalışan biri için 720 veya 730'dur. Karşılık ayrılmışsa kıdem tazminatı önce karşılıktan düşülür, karşılığı aşan kısım gidere yazılır.

Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı arasındaki fark nedir?

Kıdem tazminatı, çalışanın o işyerinde geçirdiği yılların karşılığıdır ve sadece işveren öder. İhbar tazminatını ise sözleşmeyi önceden haber vermeden bitiren taraf öder. Bu taraf çalışan da olabilir.

Vergide de ayrışırlar. Kıdem tazminatından tavana kadar gelir vergisi kesilmez. İhbar tazminatı ise normal maaş gibi vergilendirilir.

Kıdem tazminatına kimler hak kazanır?

Aynı işverenin yanında en az bir yıl çalışmış olmak gerekir. Bunun üstüne işten ayrılma sebebi de şunlardan biri olmalı:

• İşveren işten çıkarmışsa. Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış yüzünden yapılan çıkarma bunun dışında.
• Çalışan haklı bir sebeple işi bırakmışsa. Maaşının ödenmemesi buna örnektir.
• Askerlik için ayrılmışsa.
• Emeklilik için ayrılmışsa. Ya da 08.09.1999'dan önce sigortalı olup 15 yıl ve 3600 gün şartını doldurmuşsa.
• Kadın çalışan evlendikten sonraki bir yıl içinde ayrılmışsa.
• Çalışan vefat etmişse. Bu durumda tazminat mirasçılarına ödenir.

Elinde haklı bir sebep olmadan istifa eden çalışan kıdem tazminatı alamaz. Uygulamada en çok anlaşmazlık çıkan nokta da burasıdır. Bu yüzden çıkış kodunu ve istifa dilekçesini doğru düzenlemek önemli.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Her tam çalışma yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret ödenir. Yılı doldurmayan aylar ve günler de oranlanarak eklenir.

Peki giydirilmiş ücret nedir? Çıplak brüt maaşa, düzenli yapılan ödemelerin eklenmiş halidir. Nakit verilen yemek ve yol parası, yıllık ikramiyenin aylık payı, sürekli ödenen primler bunlara girer. Fazla mesai ve bir kerelik ödemeler girmez.

Giydirilmiş ücret kıdem tavanını aşıyorsa hesapta tavan kullanılır. Tavan her yıl Ocak ve Temmuz'da değişir; hesaplamadan önce çıkış tarihindeki tutarı kontrol edin. İşveren tavanın üstünde öderse aşan kısımdan gelir vergisi kesilir.

İhbar süreleri ne kadar?

Sözleşmeyi bitirmek isteyen taraf, çalışanın kıdemine göre şu kadar önceden haber vermek zorunda. Bunlar kanundaki en az sürelerdir, sözleşmeyle uzatılabilir.

Haber verilmeden çıkılırsa bu sürelerin ücreti ihbar tazminatı olarak ödenir. Hesabı basit: giydirilmiş brüt ücret ÷ 30 × ihbar gün sayısı. Kıdemden farklı olarak burada tavan yok.

İşveren haklı sebeple (4857 sayılı Kanun md. 25) çıkarmışsa ya da çalışan haklı sebeple bırakmışsa ihbar tazminatı doğmaz.

Kıdem ve ihbar tazminatından hangi kesintiler yapılır?

Kıdem tazminatından sadece damga vergisi kesilir, oranı binde 7,59. İhbar tazminatından ise hem gelir vergisi hem damga vergisi kesilir. İkisinden de SGK ve işsizlik primi kesilmez; bu yüzden kayıtlarda 361 hesabını göremezsiniz.

İhbar tazminatının gelir vergisi, çalışanın o yılki kümülatif matrahı hangi dilime denk geliyorsa o oranla hesaplanır. Asgari ücret istisnası o ayın maaşında zaten kullanıldığı için ihbar tazminatına ayrıca uygulanmaz. Kesilen vergiler muhtasar beyanname ile ödenir.

Örnek: 6 yıl 10 ay çalışan personelin çıkışı

Bir ticaret şirketinde satın alma bölümünde çalışan personelin işine, ekonomik sebeplerle ve önceden haber verilmeden son verildi. Bu durumda çalışan hem kıdem hem ihbar tazminatı alır.

Son ayın maaş bordrosu ayrıca yapılır, burada sadece tazminatları gösteriyoruz. Maaş kaydının nasıl yapıldığını personel maaş tahakkuku ve bordro muhasebe kaydı yazımızda anlattık.

Kıdem tazminatı hesabı

İhbar tazminatı hesabı

Çalışma süresi 3 yılı geçtiği için ihbar süresi 8 hafta, yani 56 gün.

Kıdem tazminatının kaydı (karşılık yoksa)

Karşılık ayırmayan işletmede tazminatın tamamı ödendiği dönemde gider yazılır. Çalışan idari bölümde olduğu için 770 kullanıyoruz.

31.01.2026 Kıdem tazminatı tahakkuku

Kıdem tazminatının kaydı (karşılık varsa)

Şirket 31.12.2025'te bu çalışan için 290.000,00 TL karşılık ayırmış olsun. Ödeme yapılırken önce karşılık kapatılır, aşan 33.444,42 TL gider yazılır.

31.01.2026 Kıdem tazminatı tahakkuku (karşılıktan)

Karşılık yıl sonunda 372'ye aktarılmışsa 472 yerine 372 borçlandırılır.

İhbar tazminatının kaydı

31.01.2026 İhbar tazminatı tahakkuku

Ödeme kayıtları

Net tazminatlar çalışana bankadan ödenir. Kesilen vergiler ise ertesi ayın 26'sına kadar muhtasar beyanname ile yatırılır.

03.02.2026 Tazminatların çalışana ödenmesi

26.02.2026 Tazminat vergilerinin ödenmesi

Uygulamada son ay maaşı, kullanılmamış yıllık izin ücreti, kıdem ve ihbar tazminatı çoğu zaman tek bordroda toplanır ve tek fişle kaydedilir. Biz anlaşılır olsun diye ayırdık, tutarlar aynı.

Kıdem tazminatı karşılığı vergiden düşülür mü?

Düşülmez. Vergi mevzuatı kıdem tazminatını ancak fiilen ödendiği yıl gider kabul eder. Yıl sonunda ayrılan karşılık o yıl gider yazılamaz; kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak beyannamede matraha geri eklenir.

Sadece VUK'a göre kayıt tutan işletmeler için karşılık ayırmak zorunlu değil. Ama TFRS veya BOBİ FRS uygulayan, bağımsız denetime giren şirketler kıdem yükümlülüğünü bilançoda göstermek zorunda. Kredi kullanan ya da ortağına gerçek tabloyu göstermek isteyen şirketler için de karşılık ayırmak mantıklı.

Yıl sonu kaydı şöyle:

31.12.2025 Kıdem tazminatı karşılığı ayrılması

Bu kayıttan sonra iki şeyi atlamayın:

1. 2025 beyannamesinde 290.000,00 TL, KKEG olarak matraha eklenir.
2. Tazminat 2026'da ödendiğinde bu tutar karşılıktan kapandığı için 2026 gelir tablosunda gider olarak görünmez. Vergiden düşebilmek için 2026 beyannamesinde 290.000,00 TL indirim olarak gösterilmeli. Bu adım atlanırsa ödenen tazminat hiçbir yıl vergiden düşülmemiş olur.

Çalışan ihbar süresine uymadan ayrılırsa ne olur?

O zaman ihbar tazminatını çalışan öder. Belirsiz süreli sözleşmesi olan biri, bildirim süresini beklemeden işi bırakırsa işverene borçlanır. Bu tutar işveren için gelirdir.

Örnek: 1 yıl 2 ay çalışan, giydirilmiş brüt ücreti 36.000,00 TL olan bir personel 4 haftalık süreye uymadan ayrılıyor. Ödemesi gereken tutar 36.000,00 ÷ 30 × 28 = 33.600,00 TL.

15.03.2026 Çalışandan alınacak ihbar tazminatı

31.03.2026 Tutarın tahsil edilmesi

Bu tutarı çalışanın son maaşından kesmek sık başvurulan bir yol. Ama ücretten yapılacak kesintinin yasal sınırları var; kesmeden önce çalışanın yazılı onayını alın. Onay varsa 136 yerine 335 Personele Borçlar borçlandırılır.

Sık yapılan hatalar

1. Çıplak brüt ücretle hesaplamak. Yemek, yol ve ikramiye eklenmezse tazminat eksik çıkar. Çalışan farkı dava ederse işveren faiziyle öder.
2. Kıdem tazminatından gelir vergisi kesmek. Tavana kadar olan kısımdan kesilmez, sadece damga vergisi vardır.
3. İhbar tazminatını vergisiz ödemek. Bunun tersi de sık görülür. İhbar tazminatı maaş gibi vergilendirilir.
4. Tazminatlara SGK primi hesaplamak. İkisi de prime esas kazanca girmez, kayıtta 361 hesabı kullanılmaz.
5. Karşılığın indirimini unutmak. KKEG yapılan karşılık, tazminatın ödendiği yıl beyannamede indirilmezse o para vergiden hiç düşülmemiş olur.

Sıkça sorulan sorular

İstifa eden çalışan kıdem tazminatı alabilir mi?

Kural olarak alamaz. Ama istifanın arkasında haklı bir sebep varsa (ücretin ödenmemesi, mobbing, işin sağlığa zarar vermesi gibi) ya da çalışan emeklilik, askerlik veya evlilik yüzünden ayrılıyorsa tazminat ödenir.

Kıdem tazminatı geç ödenirse ne olur?

Kıdem tazminatı, sözleşmenin bittiği gün ödenmesi gereken bir borçtur. Geciken her gün için bankaların mevduata verdiği en yüksek faiz işler. Çalışanla taksit anlaşması yapsanız bile bu faiz riski durur.

Kıdem tazminatı karşılığı ayırmak zorunlu mu?

Sadece VUK'a göre kayıt tutanlar için zorunlu değil. TFRS veya BOBİ FRS uygulayan, bağımsız denetime giren şirketler için zorunlu. Ayrılan karşılık vergi tarafında KKEG sayılır.

Kıdem ve ihbar tazminatı muhtasar beyannamede gösterilir mi?

Evet. Kesilen damga vergisi ve ihbar tazminatının gelir vergisi, ödemenin yapıldığı ayın Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile Gelir İdaresi Başkanlığı'na beyan edilir. Tazminatlar prime esas kazanç olmadığı için Sosyal Güvenlik Kurumu tarafına bildirilecek prim doğmaz.

Çıkış işlemlerinde neye dikkat etmeli?

Tazminat kaydının zor tarafı hesaplar değil, öncesindeki üç karardır. Ücret doğru giydirildi mi? Çıkış sebebi tazminat hakkı doğuruyor mu? Karşılık ayrıldıysa vergi tarafı doğru gösterildi mi? Bu üçü doğruysa kayıt kendiliğinden oturur. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.

Yazıdaki tutarlar örnektir. Kıdem tavanı ve vergi dilimleri dönemsel olarak değiştiği için hesaplamadan önce çıkış tarihindeki güncel tutarları kontrol edin.