İçeriğe atla

Muhasebe rehberi

İdari Para Cezaları

Özel Usulsüzlükler ve Cezaları

11 dakika Yavuz Selim Kılıç
Özel Usulsüzlükler ve Cezaları

Özel Usulsüzlükler ve Cezaları

VUK Genel Tebliği Sıra No: 577

Fatura ve benzeri evrak verilmemesi ve alınmaması ile diğer şekil ve usul hükümlerine uyulmaması

V.U.K. Madde: 353

1- Fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması ile diğer şekil ve usul hükümlerine uyulmaması

Elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekenler de dahil olmak üzere, verilmesi ve alınması icabeden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması, düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi, bu belgelerin elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekirken, Maliye Bakanlığınca belirlenen zorunlu haller hariç olmak üzere kağıt olarak düzenlenmesi, ya da bu Kanun 227, 231 ve 234 üncü maddelerine göre hiç düzenlenmemiş sayılması halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her bir belge için bir takvim yılı içinde
1. Tespitte 14.000
2. Tespitte 28.000
3. Tespitte 43.000
4. Tespitte 57.000
5. Tespitte 70.000
6. ve Sonraki Tespitler 140.000
ndan aşağı olmamak üzere bu belgelere yazılması gereken meblağ veya meblağ farkının % 10’u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir. Bir takvim yılı içinde her bir belge nev’ine ilişkin olarak tespit olunan yukarıda yazılı özel usulsüzlükler için kesilecek cezanın toplamı 14.000.000 Türk Lirası’nı geçemez.

2- Perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihazla verilen fiş, giriş ve yolcu taşıma bileti, sevk irsaliyesi, ve benzeri evrak verilmemesi ile diğer şekil ve usul hükümlerine uyulmaması,

Elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekenler de dahil olmak üzere, perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihazla verilen fiş, giriş ve yolcu taşıma bileti, sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi, yolcu listesi, günlük müşteri listesi ile Maliye Bakanlığınca düzenlenme zorunluluğu getirilen belgelerin; düzenlenmediğinin, kullanılmadığının, bulundurulmadığının, düzenlenen belgelerin aslı ile örneğinde farklı meblağlara yer verildiğinin, gerçeğe aykırı olarak düzenlendiğinin veya elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekirken, Maliye Bakanlığınca belirlenen zorunlu haller hariç olmak üzere kağıt olarak düzenlendiğinin tespiti ya da bu belgelerinin bu Kanun 227 nci maddesine göre hiç düzenlenmemiş sayılması halinde, her bir belge için bir takvim yılında
1. Tespitte 14.000
2. Tespitte 28.000
3. Tespitte 43.000
4. Tespitte 57.000
5. Tespitte 70.000
6. ve Sonraki Tespitler 140.000
özel usulsüzlük cezası kesilir. Ancak her bir belge nev’ine ilişkin olarak kesilecek özel usulsüzlük cezasının toplamı her bir tespit için 1.400.000 Türk lirasını, bir takvim yılı içinde ise 14.000.000 Türk lirasını geçemez.

3- Fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu, perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi ve giriş ve yolcu taşıma bileti alınmaması

232 nci maddenin birinci fıkrasının 1 ila 5 numaralı bentlerinde sayılanlar dışında kalan kişilerin Fatura, Gider Pusulası, Müstahsil Makbuzu, Serbest Meslek Makbuzu, Perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi ve giriş ve yolcu taşıma biletlerini almadıklarının tespit edilmesi halinde bunlara
her bir belge için 7.000
özel usulsüzlük cezası kesilir. Ancak, bu bent uyarınca kesilecek özel usulsüzlük cezasının toplamı bir takvim yılı için 70.000 Türk lirasını geçemez. Bu Kapsamındaki kişiler tarafından, idarenin bilgisine girmeden önce belgenin düzenlenmesi gereken tarihi takip eden beş iş günü içerisinde belgenin düzenlenmediğinin idareye bildirilmesi durumunda, bunlar adına özel usulsüzlük cezası kesilmez

4- Maliye Bakanlığınca tutulma ve günü gününe kayıt edilme mecburiyeti getirilen defterlerin; bulundurulmaması, günü gününe kayıt yapılmaması, yetkililere ibraz edilmemesi ile levha bulundurma ve asma mecburiyetine uyulmaması

Günlük kasa defteri, günlük perakende satış ve hasılat defteri ile Maliye Bakanlığınca tutulma ve günü gününe kayıt edilme mecburiyeti getirilen defterlerin; işyerinde bulundurulmaması, bu defterlere yazılması gereken işlemlerin günü gününe deftere kayıt edilmemesi veya yoklama ve incelemeye yetkili olanlara istenildiğinde ibraz edilmemesi halleri ile vergi kanunlarının uygulanması bakımından levha bulundurma veya asma zorunluluğu bulunan mükelleflerin bu zorunluluğa uymamaları halinde her tespit için2.400 TL

5- (5228 sayılı Kanunun 60/1-b maddesiyle 31.07.2004 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır.)

6- Belirlenen muhasebe standartlarına, tek düzen hesap planına ve mali tablolara ilişkin usul ve esaslar ile muhasebeye yönelik bilgisayar programlarının üretilmesine ilişkin kural ve standartlara uyulmaması 90.000

7- Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak işlemlerde kullanılma zorunluluğu getirilen vergi numarasını kullanmaksızın işlem yapanlara

Bu kanunun 8 inci maddesinin son fıkrası uyarınca getirilen mecburiyete uymaksızın işlem yapanlara her bir işlem için 2.800

8- Belge basımı ile ilgili bildirim görevini tamamen veya kısmen yerine getirmeyen matbaa işletmecilerine

Belge basımı ile ilgili bildirim görevini belirlenen sürede yerine getirmeyen ya da bildirimi eksik veya hatalı yapan matbaa işletmelerine 9.400 Bildirim görevinin belirlenen sürede yerine getirilmemesi durumu ile bildirimin eksik veya hatalı yapılması durumunda kesilmesi gereken özel usulsüzlük cezası, bildirimin belirlenen sürenin sonundan başlayarak 30 gün içinde yapılması ya da eksik veya hatalı yapılan bildirimin aynı süre içerisinde tamamlanması veya düzeltilmesi durumunda 1/2 oranında uygulanır Bir takvim yılı içinde kesilecek özel usulsüzlük cezasının toplamı 1.800.000 TL’yi aşamaz

9- 4358 sayılı Kanun uyarınca vergi kimlik numarası kullanma zorunluluğu getiren kuruluşlardan yaptıkları işlemlere ilişkin bildirimleri, belirlenen standartlarda ve zamanda yerine getirmeyenlere

4358 sayılı kanun uyarınca işlemlerinde vergi kimlik numarası kullanma zorunluluğu getirilen kurum ve kuruluşlardan yaptıkları işlemlere ilişkin bildirimleri Maliye Bakanlığının belirleyeceği standartlarda, araçlarla (yazı, manyetik ortam, disket, mikro film, Mikro fiş gibi) ve zamanlarda yerine getirmeyenler hakkında 12.000

10- 127 nci maddenin (d) bendi uyarınca Maliye Bakanlığının özel işaretli görevlisinin ikazına rağmen durmayanlara

Bu kanunun 127’nci maddesinin (d) bendi uyarınca Maliye Bakanlığı’nın özel işaretli görevlisinin ikazına rağmen durmayan aracın sahibi adına 21.000

Damga Vergisinde

V.U.K. Madde: 355 Damga Vergisi ödenmemiş veya noksan ödenmiş kağıtları, vergi ve cezası tahsil edilmeden tasdik eden veya örneklerini çıkarıp veren noterler adına her kağıt için tahsil edilmeyen Damga Vergisi üzerinden Maktu vergilerde: %50 Nispis vergilerde: %10

Bilgi vermekten çekinenler ile 107/A, 152/A, 153/A mükerrer 242, 256, 257 ve mükerrer 257 nci madde ve Gelir Vergisi Kanununun 98/A maddesi hükmüne uymayanlar için ceza

V.U.K. Mük. Madde: 355 Zirai kazançlar il ve merkez komisyonlarınca istenen bilgileri vermeyen, bilirkişiliği kabul ettikleri halde gerekli incelemeleri yapmayan, (VUK Md. 86 Maliye Bakanlığının veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanların isteyecekleri bilgileri vermeyen, (VUK Md. 148) Vergilendirmeye ilişkin olaylarla ilgili olarak Maliye Bakanlığı ve vergi dairesince devamlı bilgi verme kapsamında yazı ile istenecek bilgileri belli fasılalarla vermeyen, (VUK Md. 149) Her ay muttali oldukları ölüm vakaları ile intikalleri süresinde vergi dairesine bildirmeyen, (VUK Md. 150) Elektronik defter, belge ve kayıtların oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafaza ve ibrazı ile defter ve belgelerin elektronik ortamda tutulması, düzenlenmesi ve ibraz edilmesi uygulamasına ilişkin belirlenen usul ve esaslara uymayan, (VUK Mük. Md. 242) Her türlü defter, belge ve karneler ile vermek zorunda bulundukları bilgilere ilişkin mikro fiş, mikro film, manyetik teyp, disket ve benzeri ortamlardaki kayıtlarını ve bu kayıtlara erişim veya kayıtları okunabilir hale getirmek için gerekli tüm bilgi ve şifreleri muhafaza süresi içerisinde yetkili makam ve memurların talebi üzerine ibraz ve inceleme için arz etmeyen, (VUK Md. 256) Vergi inceleme ve kontrolleri ile gayrimenkullerin rayiç bedelinin tespiti sırasında; yetkili memura çalışma yeri gösterilmesi, lüzumu halinde işyerinin gezip görülmesinin sağlanması, inceleme ile ilgili her türlü izahat verilmesi, envanter yapılması halinde araç, gereç ve personeliyle bu işlemlerin yerine getirilmesi için gerekli yardım ve kolaylığın sağlanması gibi ödevleri yerine getirmeyen, (VUK Md. 257) VUK’nun mükerrer 257 nci maddesi ve Gelir Vergisi Kanununun 98/A maddesi uyarınca Maliye Bakanlığı’nca getirilen zorunluluklara uymayan, (Kamu idare ve müesseselerinde bilgi verme görevini yerine getirmeyen yöneticiler dahil);
Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı 28.000
- İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler 14.000
Yukarıdaki bentlerde yazılı bulunanlar dışında kalanlar hakkında 7.000

Elektronik Ortamda Tebliğ ile İlgili Getirilen (107/A) Zorunluluklara Uymayanlara Uygulanacak ceza

Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı 9.900
- İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler 4.800
Yukarıdaki bentlerde yazılı bulunanlar dışında kalanlar hakkında 2.500

Elektronik ticaret kapsamındaki bilgi ve bildirimlerin, elektronik ortamda muhafaza ve ibraz yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere uygulanacak ceza

Mükerrer 257 nci maddenin birinci fıkrasının (7) numaralı bendi ile getirilen zorunluluklara uymayanlar ile bildirilmesi gereken alım, satım, kiralama, ilan ve reklama ilişkin bilgileri bildirmeyen, eksik veya yanıltıcı bildirimde bulunanlara, bildirilmeyen, eksik veya yanıltıcı bildirilen her bir alım, satım, kiralama, ilan ve reklama konu mal ve hizmete ilişkin bilgi ve diğer yükümlülükler için
Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı 28.000
- İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler 14.000
Yukarıdaki bentlerde yazılı bulunanlar dışında kalanlar hakkında 7.000

Uluslararası anlaşmalar gereğince bilgi değişimi hükümleri çerçevesinde istenen bilgilerin verilme zorunluluğu ile Gerçek faydalanıcı bildirim ve muhafaza zorunluluğunu yerine getirmeyenlere uygulanacak ceza

152/A maddesi veya mükerrer 257 nci maddenin birinci fıkrasının (9) numaralı bendi ile getirilen (Tüzel kişiler ve tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin gerçek faydalanıcı bildirimi verme, bilgi ve bildirimlerin elektronik ortamda muhafaza ve ibrazı) zorunluluklara uymayanlara (1) numaralı bentte yer alan özel usulsüzlük cezasının 3 katı uygulanır. Uygulanacak özel usulsüzlük cezası: (28.000 X 3) = 84.000 TL Bu hükmün uygulanması için, bilgi ve ibraz ödevinin yerine getirilmesiyle ilgili olarak yapılacak tebliğlerde bilginin verilmesi için tayin olunan sürede cevap verilmemesi, eksik veya yanıltıcı bilgi verilmesi veya defter ve belge ibrazı için tayin olunan süre ile defter ve belgelerin süresinde ibraz edilmemesi durumunda haklarında Kanunun ceza hükümlerinin uygulanması cihetine gidileceğinin ilgililere yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Ancak bu ödevlerin yerine getirilmesine ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanlığınca yapılana düzenleyici idari işlemlerle duyurulması halinde, ilgililere ayrıca yazılı olarak bildirilme şartı aranmaz. Özel usulsüzlük cezası kesilmesine rağmen mecburiyetleri yerine getirmeyenlere yeniden süre verilerek bu mecburiyetleri yerine getirmeleri tebliğ olunur. Verilen sürede bu mecburiyetlerin yerine getirilmemesi halinde yukarıda yazılı özel usulsüzlük cezaları bir kat artırılarak uygulanır

Tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etme zorunluluğuna uyulmaması

Tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etme zorunluluğuna uymayanların her birine, her bir işlem için;
Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı 28.000
- İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler 14.000
Yukarıdaki bentlerde yazılı bulunanlar dışında kalanlar hakkında 7.000
az olmamak üzere işleme konu tutarın % 10’u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir Ancak bir takvim yılı içinde kesilecek özel usulsüzlük cezasının toplamı 28.000.000 Türk lirasını geçemez.

Tahsilatların, banka ve benzeri finans kurumları, ödeme kuruluşları veya Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi aracılığıyla başkalarının adı ve/veya hesabı kullanılarak yapılması

Mal teslimi veya hizmet ifalarına ilişkin tahsilatların, banka ve benzeri finans kurumları, ödeme kuruluşları veya Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi aracılığıyla başkalarının adı ve/veya hesabı kullanılarak yapılması durumunda, her bir işlem için
Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı 28.000
İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler 14.000
Yukarıdaki bentlerde yazılı bulunanlar dışında kalanlar hakkında 7.000
az olmamak üzere işleme konu tutarın % 10’u nispetinde, mal teslimi veya hizmet ifasını yapanlar ile adına ve/veya hesabına ödeme yapılanlara ayrı ayrı özel usulsüzlük cezası kesilir Bir takvim yılı içinde kesilecek özel usulsüzlük cezasının toplamı 28.000.000 Türk lirasını geçemez.

Tahsilatların, kendi mükellefiyeti adına kayıtlı olmayan ödeme sistemleri veya cihazlar aracılığıyla yapılması

Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu uyarınca izin verilen durumlar hariç olmak üzere kredi kartı, banka kartı, ön ödemeli kart, karekod, elektronik cüzdan ve benzeri ödeme araçları kullanılmak suretiyle gerçekleştirilen tahsilatların, kendi mükellefiyeti adına kayıtlı olmayan ödeme sistemleri veya cihazları aracılığıyla yapılması durumunda, tahsilatı yapan mükelleflere ve kendi adına kayıtlı olan bu sistemleri veya cihazları kullandıranlara ayrı ayrı her bir işlem için
Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı 84.000
İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler 42.000
Yukarıdaki bentlerde yazılı bulunanlar dışında kalanlar hakkında 7.000
Bir takvim yılı içinde kesilecek özel usulsüzlük cezasının toplamı 28.000.000 Türk lirasını geçemez.

Elektronik Ortamda Beyanname Verilmesi Mecburiyetine Uyulmaması

Beyannamenin kanuni verilme süresinin sonundan başlayarak elektronik ortamda 30 gün içinde verilmesi halinde özel usulsüzlük cezası 1/10 oranında uygulanır Beyannamenin kanuni verilme süresinin sonundan başlayarak birinci 30 günü takip eden ikinci 30 gün içinde elektronik ortamda verilmesi halinde ise kesilmesi gereken özel usulsüzlük cezası 1/5 oranında uygulanır Beyannamenin Kanuni Verilme Süresinin Sonundan Başlayarak
İlk 30 Gün İçinde verilmesi İkinci 30 Gün İçinde verilmesi Sonrası Verilmesi
Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı 2.800 5.600 28.000
İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler 1.400 2.800 14.000
Yukarıda yazılı bulunanlar dışında kalanlar 700 1.400 7.000

Elektronik Ortamda Bildirim veya Form Verilmesi Mecburiyetine Uyulmaması

Bildirim veya Formların Belirlenen Verilme Sürelerinin Sonundan Başlayarak Üç Gün İçinde Verilmesi

Elektronik ortamda bildirim veya form verilmesi mecburiyetine uyulmaması halinde kesilmesi gereken özel usulsüzlük cezası, bildirim veya formların belirlenen sürelerin sonundan başlayarak elektronik ortamda 3 gün içinde verilmesi halinde 1/10 oranında özel usulsüzlük cezası uygulanır.

Bildirim veya Formların Düzeltme Amacıyla Kanuni Verilme Süresinden Sonra Verilmesi

P Elektronik ortamda verilme zorunluluğu getirilen ve kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla verilenbildirim veya formların, belirlenen sürelerin sonundan itibaren 10 gün içinde verilmesi halinde özel usulsüzlük cezası kesilmez. Takip eden 15 gün içinde verilmesi halinde ise kesilmesi gereken özel usulsüzlük cezası 1/5 oranında uygulanır Düzeltme Amacıyla Verilen Bildirim veya Formların Kanuni Verilme Süresinin Sonundan Başlayarak
İlk 10 Günİçinde verilmesi Takip Eden 15 Gün İçinde Verilmesi Sonrası Verilmesi
Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı Ceza Yok 5.600 28.000
İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler Ceza Yok 2.800 14.000
Yukarıda yazılı bulunanlar dışında kalanlar Ceza Yok 1.400 7.000

Elektronik ortamda beyanname ile bildirim ve form verme mecburiyetine uymayanlara VUK. Mükerrer355. maddeye göre ceza kesilmesi halinde, 352 nci maddenin birinci derece usulsüzlüklerle ilgili (1) numaralı bendi ile ikinci derece usulsüzlüklerle ilgili (7) numaralı bendi uyarınca ayrıca ceza kesilmez.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 98/A uyarınca verilmesi gereken beyanname (Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi) ile ilgili olarak bu maddeye veya 352 nci maddeye göre ceza kesilmesini gerektiren fiillerin, aynı zamanda 5510 sayılı Kanun uyarınca idari para cezası kesilmesini gerektirmesi durumunda aynı fiillerden dolayı bu madde ve 352 nci madde uyarınca ayrıca ceza kesilmez

Özel Usulsüzlükler ve Cezaları

Yazan: Yavuz Selim Kılıç, SMMM

Bozüyük / Bilecik’te serbest muhasebeci mali müşavir. Muhasebe, vergi, SGK bordrolama ve şirket kuruluşu alanlarında çalışıyor; bu sitede güncel mevzuat rehberleri ile meslektaşlar ve mükellefler için ücretsiz araçlar yayımlıyor.

Hakkımda ve iletişim →